COVID-19: Sık Görülen Stres Tepkileri Nelerdir? 04 August 2020 Haberler

Stres, yeni koşulların ortaya çıkmasıyla birlikte olağan genel uyumunuzun bozulduğu duygusal, fiziksel ve bilişsel bir tepkidir.


COVID-19 salgınıyla birlikte değişen yaşam pratiklerimizin sonucunda, stres belirtilerinin bir kısmını deneyimlemeniz oldukça doğaldır. Unutmayın ki, strese uyum sağlamak ve stresli durumlarla başa çıkmak mümkündür.


COVID-19 salgınının geniş kapsamlı etkileri karşısında deneyimleyebileceğiniz olumsuz duygusal, fiziksel veya bilişsel tepkiler şu şekildedir:


Kendi sağlığınız ve sevdiklerinizin sağlığı için korku ve endişe duymak

Uyku düzeninde ve yeme örüntüsünde değişiklik

Uykuya dalmada güçlük

Odaklanmada güçlük

Kronik sağlık sorunlarının kötüleşmesi

Gergin ve bunalmış hissetmek

Kontrol edilemeyen, hızlı ve tekrarlayıcı olumsuz düşünce örüntüleri

Olağan durumlara ilişkin kaygı, endişe ve korku

Üzüntülü hissetme, ağlamaklı olma, keyif veren etkinliklere karşı ilginin azalması

Kalp atış hızında artış, mide rahatsızlığı, yorgunluk, rahatsızlık veren duyumlar gibi

fiziksel belirtiler


Engellenme, sinirlilik, öfke, huzursuzluk

Umutsuz hissetme

Diğerler bireylerden ya da sosyal çevreden kopmuş hissetme

Kamusal alanlara gitme konusunda evhamlı davranma

Gevşeyememe/rahatlayamama

Alkol, sigara ve diğer madde kullanımının artması

 


COVID-19 ve STRESLE BAŞA ÇIKMA

Söz konusu salgınla ilgili bilimsel açıdan henüz yeterli bilgi mevcut değildir. Salgının ortaya çıkmasından bu yana, bilgi almayı ve hazırlıklı olmayı istemeniz oldukça anlaşılır olmasına karşın, basında ve sosyal medyada yer alan üzücü veya stres uyandırıcı bilgilere sürekli olarak maruz kalmak (okumak, dinlemek veya izlemek), endişenizi baş etmesi güç boyutlara taşıyabilir. Özellikle sosyal medyada kontrol edilemez düzeyde bilgi kirliliği söz konusudur. Herhangi bir konuda bilgi eksikliği, çelişkisi olduğunda, halihazırda çeşitli kaygılarla dolu olan zihnimiz boşlukları kötü senaryolarla doldurmaya çalışır. Söylentiye dayalı spekülatif bilgilerin çaresizlik yaşatıp kaygınızı artıracağı unutulmamalıdır.


Aşağıda olası kaygı, stres ve olumsuz duygu durumlarıyla baş etmenizi kolaylaştıracak yöntemlere dair bilgiler yer almaktadır.


A) Doğru Bilgi Edinme, Haber Kaynakları ve Sosyal Medya Kullanımının Yarattığı Stresle Başa Çıkma

Yanlış bilgilendirmenin yaratacağı korku ve kaygıdan kaçınmak için güvenilir kaynaklardan bilgi edinmek önemlidir. Virüsle ilgili olarak doğru bilgiye erişmek, kontrol duygusunun artmasına ve kaygının azalmasına yardımcı olabilir. 


Yoğun maruz kalmanın getirdiği endişe ile başa çıkmak için haber kaynaklarına erişimi ve sosyal medya kullanımını sınırlandırın.

Okuduklarınız, izledikleriniz ve duyduklarınızın yüksek düzeyde strese neden olduğunu fark ederseniz, bilgi edinmenin getirdiği stres ve bilgi edinmeye yönelik isteğiniz arasında bir denge oluşturmaya çalışın. Bu süreçte kendinizi güncel bilgilere tamamen kapatmak iyi olmayabilir ancak kendinizi bu konuda eğitmek ve aldığınız bilgilere sınırlandırma getirmek, stresle başa çıkmanıza yardımcı olabilir. 

Sosyal medya etkinliğinizi ve sosyal medyada ne kadar süre harcadığınızı değerlendirin. Bu süre günlük işlevlerinizi azaltacak ölçüde mi? Güncel gelişmeleri kontrol etme isteği duyduğunuzda, bu isteği bir süre ertelemeye çalışın.

Haberleri günün belli saatlerinde kontrol edebileceğiniz şekilde izleyin. Takip ettiğiniz hesaplarda veya sosyal medya etiketlerinde kaygınızın artmasına neden olanlar varsa, bu hesapları bu süreçte takip etmeyi bırakmayı düşünebilirsiniz. 

 


B) Düşüncelerin Farkına Varma

Belirsizlik durumlarında, “Ya şöyle olursa?” gibi düşüncelerin ortaya çıkması oldukça doğaldır. Bununla birlikte, bu düşünceler yoğunlaşırsa, kişi gelecek senaryolarını felaketleştirmeye başlayabilir. Bu da kaygı ve stresin artmasına neden olacaktır.


Felaketleştirici düşüncelerinizi size yardımcı olacak düşüncelerle değiştirmek mümkündür. Kaygınızın artmasına neden olan bu gibi düşünceler ortaya çıktığında, kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

“Kontrol altına alabildiğim/benim kontrolümdeki şeyler neler?”,


“Geçmişte yaşadığım zorluklarla başa çıkmada ne gibi yöntemler bana yardımcı olmuştu ve bugün bu yöntemlerden bana yardımcı olabilecek olanlar var mı?”


Salgından kendinizi nasıl koruyacağınızı bilmeniz de kaygı veren düşüncelerinizi kontrol altına almanıza yardımcı olabilir. Eğer korku veya panik hissederseniz, kendinize yapabileceğiniz gerçekçi ve işlevsel şeyler olduğunu hatırlatın.

Kendinizi ve çevrenizdekileri korumak için yapabileceklerinizi gözden geçirin.


Salgının kontrol altına alınabilmesi için uzmanlar ve sağlık kuruluşları tarafından pek çok öneri yapılmaktadır. Bu önerileri takip etmeyi ihmal etmeyin.


Salgın hastalık durumları, hijyene ilişkin takıntılı düşünceleri ve işe yaramayan bazı davranışları tetikleyebilir. Aşırıya kaçtığını fark ettiğinizde, hijyeninize dikkat ederken, kendinize karşı anlayışlı ve nazik olmayı unutmayın; sağlığınızı tehlikeye atabilecek davranışlardan kaçının! 

 


C) Duyguların Farkında Olma

Salgına ilişkin haberle


Stres, yeni koşulların ortaya çıkmasıyla birlikte olağan genel uyumunuzun bozulduğu duygusal, fiziksel ve bilişsel bir tepkidir.


COVID-19 salgınıyla birlikte değişen yaşam pratiklerimizin sonucunda, stres belirtilerinin bir kısmını deneyimlemeniz oldukça doğaldır. Unutmayın ki, strese uyum sağlamak ve stresli durumlarla başa çıkmak mümkündür.


COVID-19 salgınının geniş kapsamlı etkileri karşısında deneyimleyebileceğiniz olumsuz duygusal, fiziksel veya bilişsel tepkiler şu şekildedir:


Kendi sağlığınız ve sevdiklerinizin sağlığı için korku ve endişe duymak

Uyku düzeninde ve yeme örüntüsünde değişiklik

Uykuya dalmada güçlük

Odaklanmada güçlük

Kronik sağlık sorunlarının kötüleşmesi

Gergin ve bunalmış hissetmek

Kontrol edilemeyen, hızlı ve tekrarlayıcı olumsuz düşünce örüntüleri

Olağan durumlara ilişkin kaygı, endişe ve korku

Üzüntülü hissetme, ağlamaklı olma, keyif veren etkinliklere karşı ilginin azalması

Kalp atış hızında artış, mide rahatsızlığı, yorgunluk, rahatsızlık veren duyumlar gibi

fiziksel belirtiler


Engellenme, sinirlilik, öfke, huzursuzluk

Umutsuz hissetme

Diğerler bireylerden ya da sosyal çevreden kopmuş hissetme

Kamusal alanlara gitme konusunda evhamlı davranma

Gevşeyememe/rahatlayamama

Alkol, sigara ve diğer madde kullanımının artması

 


COVID-19 ve STRESLE BAŞA ÇIKMA

Söz konusu salgınla ilgili bilimsel açıdan henüz yeterli bilgi mevcut değildir. Salgının ortaya çıkmasından bu yana, bilgi almayı ve hazırlıklı olmayı istemeniz oldukça anlaşılır olmasına karşın, basında ve sosyal medyada yer alan üzücü veya stres uyandırıcı bilgilere sürekli olarak maruz kalmak (okumak, dinlemek veya izlemek), endişenizi baş etmesi güç boyutlara taşıyabilir. Özellikle sosyal medyada kontrol edilemez düzeyde bilgi kirliliği söz konusudur. Herhangi bir konuda bilgi eksikliği, çelişkisi olduğunda, halihazırda çeşitli kaygılarla dolu olan zihnimiz boşlukları kötü senaryolarla doldurmaya çalışır. Söylentiye dayalı spekülatif bilgilerin çaresizlik yaşatıp kaygınızı artıracağı unutulmamalıdır.


Aşağıda olası kaygı, stres ve olumsuz duygu durumlarıyla baş etmenizi kolaylaştıracak yöntemlere dair bilgiler yer almaktadır.


A) Doğru Bilgi Edinme, Haber Kaynakları ve Sosyal Medya Kullanımının Yarattığı Stresle Başa Çıkma

Yanlış bilgilendirmenin yaratacağı korku ve kaygıdan kaçınmak için güvenilir kaynaklardan bilgi edinmek önemlidir. Virüsle ilgili olarak doğru bilgiye erişmek, kontrol duygusunun artmasına ve kaygının azalmasına yardımcı olabilir. 


Yoğun maruz kalmanın getirdiği endişe ile başa çıkmak için haber kaynaklarına erişimi ve sosyal medya kullanımını sınırlandırın.

Okuduklarınız, izledikleriniz ve duyduklarınızın yüksek düzeyde strese neden olduğunu fark ederseniz, bilgi edinmenin getirdiği stres ve bilgi edinmeye yönelik isteğiniz arasında bir denge oluşturmaya çalışın. Bu süreçte kendinizi güncel bilgilere tamamen kapatmak iyi olmayabilir ancak kendinizi bu konuda eğitmek ve aldığınız bilgilere sınırlandırma getirmek, stresle başa çıkmanıza yardımcı olabilir. 

Sosyal medya etkinliğinizi ve sosyal medyada ne kadar süre harcadığınızı değerlendirin. Bu süre günlük işlevlerinizi azaltacak ölçüde mi? Güncel gelişmeleri kontrol etme isteği duyduğunuzda, bu isteği bir süre ertelemeye çalışın.

Haberleri günün belli saatlerinde kontrol edebileceğiniz şekilde izleyin. Takip ettiğiniz hesaplarda veya sosyal medya etiketlerinde kaygınızın artmasına neden olanlar varsa, bu hesapları bu süreçte takip etmeyi bırakmayı düşünebilirsiniz. 

 


B) Düşüncelerin Farkına Varma

Belirsizlik durumlarında, “Ya şöyle olursa?” gibi düşüncelerin ortaya çıkması oldukça doğaldır. Bununla birlikte, bu düşünceler yoğunlaşırsa, kişi gelecek senaryolarını felaketleştirmeye başlayabilir. Bu da kaygı ve stresin artmasına neden olacaktır.


Felaketleştirici düşüncelerinizi size yardımcı olacak düşüncelerle değiştirmek mümkündür. Kaygınızın artmasına neden olan bu gibi düşünceler ortaya çıktığında, kendinize şu soruları sorabilirsiniz:

“Kontrol altına alabildiğim/benim kontrolümdeki şeyler neler?”,


“Geçmişte yaşadığım zorluklarla başa çıkmada ne gibi yöntemler bana yardımcı olmuştu ve bugün bu yöntemlerden bana yardımcı olabilecek olanlar var mı?”


Salgından kendinizi nasıl koruyacağınızı bilmeniz de kaygı veren düşüncelerinizi kontrol altına almanıza yardımcı olabilir. Eğer korku veya panik hissederseniz, kendinize yapabileceğiniz gerçekçi ve işlevsel şeyler olduğunu hatırlatın.

Kendinizi ve çevrenizdekileri korumak için yapabileceklerinizi gözden geçirin.


Salgının kontrol altına alınabilmesi için uzmanlar ve sağlık kuruluşları tarafından pek çok öneri yapılmaktadır. Bu önerileri takip etmeyi ihmal etmeyin.


Salgın hastalık durumları, hijyene ilişkin takıntılı düşünceleri ve işe yaramayan bazı davranışları tetikleyebilir. Aşırıya kaçtığını fark ettiğinizde, hijyeninize dikkat ederken, kendinize karşı anlayışlı ve nazik olmayı unutmayın; sağlığınızı tehlikeye atabilecek davranışlardan kaçının! 

 


C) Duyguların Farkında Olma

Salgına ilişkin haberle


Tags :